paxvoorvrede.nl maakt gebruik van cookies om je de inhoud van deze website optimaal te kunnen presenteren.

https://www.paxvoorvrede.nl/wat-wij-doen/themas/gender-vrede-en-veiligheid/

Gender, vrede en veiligheid

Aandacht voor gender is cruciaal om de sociale, politieke en economische dynamieken van vrede en veiligheid te begrijpen. Gender gerelateerde ervaringen van onrecht, marginalisatie en vernedering kunnen drijfveren van gewapend conflict zijn. Omgekeerd kunnen de verstoringen die gewapend conflict veroorzaakt, grote consequenties hebben voor traditionele gender rollen en normen. Het resultaat hiervan is een verschuiving in machtsrelaties, van het niveau van een huishouden tot aan de nationale politieke sfeer.

De ongelijkheden en uitsluitingen waar vrouwen, mannen en gender niet-binaire mensen tegenaan lopen in het omgaan met geweld en onveiligheid, zijn gelaagd en complex. Gender is slechts een van de vele vormen van sociale identiteit, naast onder andere leeftijd, etniciteit, sociale klasse, ras en seksuele oriëntatie. Omdat gender altijd samenhangt met andere sociale identiteiten, is het bijvoorbeeld verre van vanzelfsprekend dat vrouwen zich als zodanig organiseren om hun zgn. gender-gerelateerde belangen te behartigen.

Aan de andere kant kan gender een belangrijke rol spelen in het politieke discours en narratief dat gebruikt wordt, en dat soms zelfs zorgvuldig geconstrueerd wordt om collectieve grieven te versterken en grote groepen van de bevolking te mobiliseren rond een politieke ideologie, een nationalistisch ideaal of een radicaal extremistisch doel. Vredeswerk wordt effectiever wanneer dit soort dynamieken in overweging worden genomen. Maar het is niet genoeg om simpelweg je ‘genderbril’ op te zetten om de rol van gender in vrede en veiligheid te begrijpen, en om werkelijke, inclusieve vrede en veiligheid te bereiken.

Aanvullend op het toepassen van gender sensitieve methoden, legt PAX zich toe op het hanteren van een gender transformatieve benadering, waarbij geprobeerd wordt om schadelijke gendernormen ter discussie te stellen en te streven naar werkelijk inclusieve, empowering vredes- en veiligheidsprocessen.

Onze benadering
Voor PAX is gender een beleidsprioriteit op alle vlakken, en wij streven er naar genderperspectieven te integreren in al onze programma’s. We steunen de strijd voor gelijke rechten en inclusieve rechtvaardigheid waar we kunnen, omdat deze gekoppeld zijn aan de doelen van onze partners in conflictgebieden en in regionaal en internationaal veiligheidsbeleid.

Een gender sensitieve benadering is belangrijk omdat het rekening houdt met hoe mannen, vrouwen en gender niet-binaire mensen verschillende behoeften zouden kunnen hebben, verschillende rollen spelen en verschillende beperkingen kunnen ervaren in de context van gewapend conflict, vredesopbouw en veiligheid. Bovendien stelt deze benadering ons in staat om te reflecteren op, en leren van de wijze waarop onze interventies veranderingen teweegbrengen in de gebieden waar wij werken.

Het Women against Violence-project, dat tot 2016 liep in Irak en Palestina, bracht vrouwen op lokaal niveau samen zodat ze strategieën konden ontwikkelen en kansen creëren om mee te werken aan meer veiligheid en zo controle over de zaken te krijgen die hun dagelijks leven beïnvloeden. Hierbij was belangrijk dat mannen en de instituties die hen begunstigen, ook betrokken werden om daadwerkelijk de veiligheid te verhogen. In dit geval betekende dat directe samenwerking met politie en traditionele/religieuze autoriteiten om discriminatie te bespreken en institutionele transformatie aan te moedigen.

PAX neemt ook deel aan (inter)nationale beleidsnetwerken en coalities. PAX is bijvoorbeeld ondertekenaar van het derde Dutch National Action Plan, wat door de Nederlandse overheid ontwikkeld werd in samenwerking met het maatschappelijk middenveld. Sindsdien is PAX een sleutelpartner van dit project.