paxvoorvrede.nl maakt gebruik van cookies om je de inhoud van deze website optimaal te kunnen presenteren.

https://www.paxvoorvrede.nl/wat-wij-doen/landen-en-regios/europa

Europa

In Europa werkt PAX met lokale partners aan dialoog tussen groepen, versterking van lokaal bestuur en herdenkingen. In alle programma's combineren we activiteiten in de gemeenschap met lobbyen en belangenbehartiging. We werken in de volgende landen: Kosovo, Bosnië en Herzegovina (met een focus op Srebrenica) en Oekraïne. We hebben ook een Europees programma, waarin we pleiten voor positieve, inclusieve vrede binnen Europa.

Europa als vredesproject

We zijn ons allemaal bewust van de problematiek in de Europese Unie: het democratisch tekort, de opkomst van populisme en onliberale tendensen, het migratiebeleid, klimaatverandering, verschillende interpretaties van waar Europa voor zou moeten staan en wat de Europese waarden zijn of zouden moeten zijn. Het is onvermijdelijk dat dergelijke uitdagingen bestaan en dat er vaak elementen van ongelijkheid aanwezig zijn. Europa wordt tegenwoordig gemakkelijk bekritiseerd en het zou inderdaad beter moeten doen.

Voor PAX is het belangrijk dat we erkennen dat de EU ook een succesvol vredesproject is. Zonder voldoende steun van Europese burgers zullen de Europese instituties echter gedoemd zijn te falen en zullen de Europese waarden aan verval onderhevig zijn. We pleiten daarom voor een meer op de burger gericht Europa. Momenteel werkt PAX enkele concrete projecten uit om vredesopbouwprocessen binnen de EU te bevorderen, in samenwerking met gelijkgestemde maatschappelijke organisaties in andere EU-lidstaten.

Programma: Europa als vredesproject

Oekraïne

Vanaf het begin van 2014 heeft PAX de gebeurtenissen in Oekraïne aandachtig gevolgd. Tijdens twee verkenningsmissies (in mei en september 2014) spraken PAX medewerkers met meer dan 60 vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties, lokaal bestuur en kerken. Het netwerk heeft zich sindsdien uitgebreid, en vanaf 2015 is PAX officieel gestart met het Oost-Europa & Eurazië programma dat zich vooral richt op Oekraïne.

PAX constateerde dat de belangrijkste breuklijnen in de Oekraïense samenleving gevormd worden door verschillende idealen, politieke culturen, en visies voor de toekomst van het land en de manier waarop het bestuurd zou moeten worden, inclusief de rol van het maatschappelijk middenveld hierin. Deze breuklijnen lopen dwars door gemeenschappen en zelfs families heen. De verdeeldheid heeft dus minder te maken met etnische afkomst, taal, of geloof dan met denkbeelden over politiek en samenleving.

Op basis van deze bevindingen werkt PAX aan het ontwikkelen en uitvoeren van programma’s in verschillende richtingen met elk een eigen focus:

  1. Dialoog: in de eerste plaats tussen Oekraïners, en vooral in de meer oostelijk gelegen provincies.
    Programma: Een cultuur van dialoog en constructieve verbinding in Oekraïne
  2. Sociaal contract: bestuur en de verhouding tussen burgers en overheidsorganen, vooral op lokaal niveau.
    Programma: Staatsopbouw en verantwoording in Oost-Oekraïne
  3. Leiderschap bij jeugd: investeren in toekomstige generaties en hen stimuleren om met (lokale) autoriteiten en religieuze en maatschappelijk leiders in gesprek te gaan.
    Programma: Youth Peace Tour Oekraïne
  4. NGCA: op basis van regionaal onderzoek beogen wij het Oekraïens nationaal beleid en implementatie daarvan ten aanzien van de gebieden die niet onder controle van de overheid vallen (Non-Governmental Controlled Areas, NGCA), te verbeteren.
    Programma: Betrekken van niet-overheid gecontroleerde gebieden in Oekraïne
  5. Gender Pilot Oekraïne: Het doel van dit onderzoeksproject was om de problemen die burgers als gevolg van gewapend conflict tegenkomen beter te begrijpen. Er wordt speciale aandacht gegeven aan een gendergevoelige benadering tijdens de voorbereiding, de analyse van de data en de implementatie van het onderzoek.
    Programma: Gender Pilot Oekraïne

Bij het ontwikkelen van programmawerk in deze richtingen is PAX zich ten zeerste bewust van de bredere context waarbinnen dit conflict zich ontwikkeld heeft. PAX neemt daarom actief deel aan de discussie over ontwikkelingen in en rondom Oekraïne en Rusland en de betekenis hiervan voor de Nederlandse en Europese veiligheid en menswaardigheid.

 

Westelijke Balkan

PAX is sinds midden jaren tachtig actief in de Westelijke Balkan, toen vredes- en mensenrechtenactivisten uit Joegoslavië alarmerende berichten naar buiten brachten over de opkomst van etnisch nationalisme. Hoewel de oorlogen van de jaren negentig nu meer dan twintig jaar achter ons liggen, zijn in de meeste landen de dominante etno-nationalistische verhalen van machthebbende partijen niet fundamenteel veranderd. Tegenwoordig zijn we nog steeds getuige van verontrustende trends, waaronder processen van verheerlijking van oorlogsmisdadigers, krimpende openbare ruimte, gebrek aan onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, een sterk gepolariseerde mediasector, segregatie via de schoolsystemen, wijdverbreide corruptie en een aanhoudende braindrain. Er zijn geen snelle oplossingen voor de Westelijke Balkan; de regio heeft een aanhoudende inzet nodig om de burgers en maatschappelijke organisaties te steunen. Want zij werken aan verandering van binnenuit, geïnspireerd door de Europese waarden van menselijke waardigheid, democratie en solidariteit.

 

Kosovo

Van 1998-1999 werd een gewapend conflict uitgevochten tussen het Servische leger en het Kosovo Bevrijdingsleger. Kosovo kwam toen onder VN-bestuur, maar verklaarde zich in 2008 onafhankelijk, wat door Servië wordt betwist. Bij het ontbreken van een vredesakkoord en de ontkenning van Servië, zijn er nog veel lopende processen tussen de regeringen van Servië en Kosovo. Dit heeft gevolgen voor de relaties tussen de verschillende etnische gemeenschappen in Kosovo. De door de EU geleide dialoog tussen Servië en Kosovo kreeg in 2020 een duw in de rug, maar burgers aan beide kanten voelen zich buitengesloten in dit proces. PAX pleit voor de EU als vredestichter, waarbij transparantie en de betrokkenheid van burgers bij de besprekingen inbegrepen moeten zijn.

In de verdeelde stad Mitrovica, in het noorden van Kosovo, ondersteunt PAX de inspanningen van het lokale initiatieven, om de relaties tussen bevolkingsgroepen te verbeteren en verantwoordelijk en goed bestuur op lokaal niveau aan te moedigen.

PAX en partners werken ook aan het versterken van de stem van de burger in het nationale debat over transitional justice. Na de gewelddadige oorlog in Kosovo zijn er verschillende initiatieven gestart om het oorlogsverleden aan te pakken. Deze initiatieven zijn echter versnipperd en hebben meestal geen positieve maatschappelijke impact gehad. Het gefragmenteerde karakter en de teleurstelling over eerdere inspanningen op het gebied van transitional justice hebben bijgedragen tot een enorm wantrouwen in de samenleving. PAX ondersteunt partners ook bij hun werk aan Omgaan met het Verleden.

Programma: Kosovo

 

Bosnië en Herzegovina (Srebrenica)

PAX steunt de overlevenden van de genocide in Srebrenica en de nabestaanden van degenen die zijn omgekomen. Het ondersteunt de campagnes voor waarheid en gerechtigheid, organiseert herdenkingen en stimuleert de dialoog tussen Nederlandse bataljonsleden en Srebrenica-weduwen. Dit gebeurt om gevoelens van erkenning te vergroten, wederzijds begrip te kweken en te leren omgaan met de trauma's van alle kanten. Het Potocari Memorial Centre is een belangrijke partner in al dit werk.

Programma: Bosnië en Herzegovina (Srebrenica)

 

Inclusieve herdenking

PAX heeft zich de afgelopen jaren steeds meer gericht op Inclusieve herdenking en gedeelde verhalen in de Westelijke Balkan. Initiatieven voor inclusieve herdenking worden steeds belangrijker voor de westelijke Balkan, omdat ze de etno-nationalistische verhalen van de politieke elites ter discussie stellen.

Programma: Inclusieve herdenking