paxvoorvrede.nl maakt gebruik van cookies om je de inhoud van deze website optimaal te kunnen presenteren.

https://www.paxvoorvrede.nl/actueel/nieuwsberichten/stopkony-brengt-lra-op-agenda

StopKony brengt LRA op agenda

09-03-2012

De actie Stop Kony zet de schijnwerpers weer op een conflict waarvan we lang niets meer gehoord hebben in de westerse media. Wie is Kony en waarom is hij na al die jaren nog niet gepakt? En wat is de bemoeienis van IKV Pax Christi met de LRA?

Verzetsleger van de Heer
Het leger dat Kony aanvoert draagt de vreemde naam ‘Lord’s Resistance Army’ (LRA). Kony begon zijn terreur in Noord-Oeganda ruim 20 jaar geleden. Hij werd berucht omdat hij kindsoldaten recruteerde door dorpen te overvallen en de kinderen te ontvoeren. De kinderen werden gedwongen hun eigen ouders te vermoorden en andere wreedheden te begaan.

Vergeten conflict

Tijdens deze periode veroorzaakte het leger van Kony terreur op een ongeziene schaal die, samen met een overheidsbeleid die de bevolking in zogenaamde ‘beschermde dorpen’ dwong, een ongekende humanitaire catastrofe heeft veroorzaakt. Deze crisis bleef voor lange tijd ongemerkt, wat Jan Egeland, de toenmalig VN ondercommissaris van humanitaire zaken, ertoe bracht deze crisis als het ‘meest vergeten conflict ter wereld’ te bestempelen. Deze uitlating van Egeland zorgde er cynisch genoeg voor dat het conflict langzaamaan ‘boven de radar’ kwam en de broodnodige internationale aandacht kreeg.

Internationaal Strafhof
In 2005 vaardigde het Internationaal Strafhof een internationaal arrestatiebevel uit tegen Kony en vier andere hoge militaire leiders van de LRA. Zij werden beschuldigd van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid.

Vredesonderhandelingen
Ongeveer op hetzelfde moment werd IKV Pax Christi benaderd om een nieuwe poging tot onderhandelingen met het LRA te doen. Al sinds 1996 was de vredesbeweging met dit conflict bezig. Zuid-Soedan, Oeganda en de militaire top van het LRA werden zo bij elkaar gebracht door IKV Pax Christi. De vice-president van Zuid-Soedan werd de hoofd onderhandelaar. Ook Kony zelf verscheen. Tot die tijd hadden maar weinigen hem in levende lijve ontmoet. In april 2007 kwam het bijna tot een akkoord. Op het laatste moment ketste het toch af.

Grensgebied
De laatste vijf jaar heeft het LRA zijn activiteiten verplaatst naar een nog meer vergeten uithoek van Afrika: het grensgebied tussen Congo, Zuid-Soedan en de Centraal-Afrikaanse Republiek. Sinds eind 2007 heeft de beweging in dit gebied meer dan 2,000 mensen gedood, meer dan 3.000 mensen ontvoerd, en een vluchtelingenstroom veroorzaakt van ongeveer 400.000 mensen. In de afgelopen twee maanden zijn er al weer 17 mensen ontvoerd en een veelvoud daarvan is op de vlucht geslagen.

Vergeten conflict
De tragedie is dat dit grotendeels ongemerkt gebeurt, en dat de bevolking totaal aan haar lot wordt overgelaten. Voor de verschillende regime’s in de regio is het conflict en de vele slachtoffers geen prioriteit: voor de Oegandese overheid is de rebelbeweging van hun grondgebied verdwenen, en het regime in DR Congo doet alsof het LRA niet bestaat. Het Congolese leger slaagt er niet in de bevolking de nodige bescherming te bieden. Erger dan dat is dat ze vaak zelf een bron van onveiligheid is. Zo ook in het door het LRA geteisterde gebied. Het leger van de Centraal-Afrikaanse Republiek heeft wel de wil om op te treden, maar heeft niet voldoende capaciteit. En in Zuid-Sudan is de bevolking grotendeels afhankelijk van burgerinitiatieven om zichzelf te beschermen. Des te schrijnender is dat ook de internationale gemeenschap nauwelijks nog wakker ligt van dit vergeten conflict.

Amerikaanse inzet
In mei 2010 werd in de VS de ‘Lord’s Resistance Army Disarmement Act’ in wet omgezet en anderhalf jaar later verschenen de eerste honderd militaire adviseurs in het gebied waar Kony zich op zou houden. Reeds voor hun komst waren de VS bezig een bataljon van het Congolese leger te trainen als onderdeel van de strategie tegen Kony. De Amerikaanse adviseurs treden op als adviseur van de vier regionale legereenheden.

Daarnaast is er een initiatief van de Afrikaanse Unie gericht op versterking van de samenwerking tussen de verschillende legers (Zuid-Soedan, Congo, Centraal Afrikaanse Republiek, Oeganda) en de samenwerking tussen en met de verschillende VN missies. Op dit moment zijn dat MONUSCO in DR Congo en UNMIS in Zuid-Soedan.

Doordat de nationale legers zo uiterst zwak zijn, kan het LRA met relatief weinig menskracht (200-300) een gigantisch gebied onveilig maken.

Lokale bevolking

Zowel het initiatief van de VS als van de Afrikaanse Unie verdient ondersteuning. Maar bescherming van de bevolking moet veel meer prioriteit te krijgen. De Amerikanen en de nationale legereenheden die op zoek zijn naar Kony moeten meer samenwerken met de lokale bevolking.

Aanbevelingen
Ook moeten de betrokken nationale overheden veel meer dan tot nu toe het geval is hun verantwoordelijkheid nemen. Het zou goed zijn als de Europese Unie de inspanningen van de Afrikaanse Unie helpt door bijvoorbeeld de vorming van een gemeenschappelijke brigade van de betrokken nationale legers te ondersteunen. Wat kan Nederland doen om bijvoorbeeld de capaciteit van militaire inlichtingen te verhogen om zo Kony op te sporen?

Afrika

Reageren? Praat mee op Facebook en Twitter.