paxvoorvrede.nl maakt gebruik van cookies om je de inhoud van deze website optimaal te kunnen presenteren.

https://www.paxvoorvrede.nl/actueel/nieuwsberichten/servie-en-kosovo-sluiten-historisch-akkoord

Servië en Kosovo sluiten historisch akkoord

19-04-2013

Servië en Kosovo hebben vrijdag 19 april een historische overeenkomst gesloten over Noord-Kosovo, de regio die al jarenlang onderwerp is van conflict tussen de twee landen. IKV Pax Christi is heel blij met dit akkoord. Mits het zorgvuldig wordt uitgevoerd en de burgers actief bij de uitvoering betrokken worden, kan het een eerste stap kan zijn op weg naar vrede en veiligheid in Noord-Kosovo.

Het akkoord is historisch omdat het, in de woorden van een van de partners van IKV Pax Christi in de verdeelde stad Mitrovica, de burgers in de regio voor het eerst duidelijkheid geeft. Daarnaast maakt het akkoord de weg vrij voor verdere normalisatie van de relatie tussen de twee landen. Hieronder de antwoorden op de belangrijkste vragen over dit akkoord.

Waarover gingen de onderhandelingen?
In Noord-Kosovo woont een Servische meerderheid die zich verzet tegen integratie in de Republiek Kosovo. De Kosovaarse regering heeft er nauwelijks controle. De onderhandelingen gingen over de autonomie van Noord-Kosovo, maar ook over de zelf-organisatie van Serviërs in geheel Kosovo en verdere normalisatie van de relaties tussen Kosovo en Servië.

Wat zijn de landen overeen gekomen?
Servië en Kosovo hebben op 15 punten overeenstemming bereikt. Noord-Kosovo zal bestuurlijk deel uitmaken van Kosovo en de Kosovaarse wetten zullen van toepassing zijn. De Servische gemeenschap krijgt verregaande autonomie en zal zelf een regionale politiecommandant nomineren. Ook de rechtspraak wordt voor de Servische gemeenschap door Serviërs gedaan, maar wel volgens Kosovaarse wetgeving. Beide landen hebben afgesproken elkaar verder niet te belemmeren richting EU integratie. Daarnaast is er afgesproken dat Kosovaarse veiligheidstroepen uit Noord-Kosovo wegblijven met garanties van de NAVO.

Wat betekent het akkoord voor de burgers in Noord-Kosovo?
Dit akkoord kan een einde maken aan jaren van onrust en onduidelijkheid over de status van Noord-Kosovo, dat een bevroren conflict dreigde te worden.  Serviërs in Noord-Kosovo zullen niet blij zijn dat dit akkoord inluidt dat ze (ook) Kosovaars staatsburger zullen worden. Waarschijnlijk zal de komende tijd de situatie gespannen zijn. Er is een groot risico op protest en geweld. Op de lange termijn biedt het akkoord een kans op een leven zonder bommen en geweld, met economische kansen, functionerend bestuur en op de lange termijn EU lidmaatschap. Een Servische medewerker van onze partnerorganisatie CBM reageerde opgelucht: “Eindelijk is er duidelijkheid.”

Wat stond er voor beide landen op het spel?
Zonder goede buurrelaties geen lidmaatschap van de EU, hebben de Europese regeringsleiders gezegd. De EU wil niet nog een land als Cyprus binnen haar grenzen. Om de weg naar EU-lidmaatschap in te kunnen slaan, moeten Kosovo en Servië betere onderlinge relaties ontwikkelingen. Met het huidige akkoord is aan een belangrijke voorwaarde van de Europese Raad voldaan en is de kans groot dat beide landen in juni beloond worden met een volgende stap in EU toenadering.

Servië wil daarnaast dat de Serviërs en het Orthodoxe culturele erfgoed in Kosovo zo goed mogelijk beschermd worden. Servië wil echter niet Kosovo, dat veel  Serviërs zien als een historische bakermat van hun cultuur en religie, als onafhankelijkheid land erkennen.  Kosovo wil juist door meer landen erkend worden, inclusief Servië.

Wat vindt IKV Pax Christi van het akkoord?
IKV Pax Christi is zeer verheugd dat er een akkoord is. Niet alleen kan dit akkoord bijdragen aan duurzame normalisering van de relaties tussen de twee landen, maar ook maar ook tussen burgers, tussen de Servische en Albanese bevolkingsgroepen. Een akkoord over Noord-Kosovo kan, mits het zorgvuldig wordt uitgevoerd, zorgen voor vrede en veiligheid voor burgers op de lange termijn. Het akkoord, dat (nog) niet openbaar is, voorziet hierin mogelijk deels: volgens gelekte informatie zal een gezamenlijke commissie met Kosovo en Servië onder begeleiding van de EU aan de slag met een implementatieplan.

Deze uitvoering vereist een lange termijn plan waarbij de lokale bevolking en leiders actief betrokken worden. Een inwoner van het noorden moet niet van de ene op de andere dag ‘in een ander land’, in een nieuwe situatie, wakker worden. Inwoners moeten betrokken worden bij de verdere uitwerking van de akkoorden. Zonder draagvlak wordt uitvoering lastig, zo niet onmogelijk. De afspraken van het  akkoord moeten zo snel mogelijk openbaar worden gemaakt.

Daarnaast is de actieve medewerking van Servië nodig om gemaakte afspraken uit te voeren. De Kosovaarse overheid zou zich veel meer moeten inzetten voor het versterken van zijn geloofwaardigheid in het noorden en vertrouwen onder de Servische meerderheidsbevolking moeten opbouwen. Tenslotte dient de EU een grote rol op zich te nemen.

Lees hier meer over het werk van IKV Pax Christi in Kosovo.

Persbericht Duidelijkheid voor inwoners Noord-Kosovo

Zie ook: ‘Ben jij baas? Meltdown in Mitrovica’. In dit dilemmaspel kruip je in de huid van een IKV Pax Christi medewerker, die op bezoek gaat bij een partnerorganisatie in Mitrovica, een stad in Noord-Kosovo.

Bruggen slaan tussen verdeelde gemeenschappen, Balkan

Reageren? Praat mee op Facebook en Twitter.