paxvoorvrede.nl maakt gebruik van cookies om je de inhoud van deze website optimaal te kunnen presenteren.

https://www.paxvoorvrede.nl/actueel/nieuwsberichten/goud-in-congo-een-potentieel-gevaar

Goud in Congo: een potentieel gevaar

12-06-2012

Tussen de 500 en 650 duizend mensen in Congo zijn voor hun inkomen afhankelijk van kleinschalige gouddelving. De komst van grote, industriële goudbedrijven naar Congo vormt dan ook een reële bedreiging voor kleine gouddelvers, stelt IKV Pax Christi in een onderzoeksrapport.

Het onderzoek is verricht in de regio Ituri in Noordoost-Congo, bij de grens met Oeganda en Soedan, samen met Haki na Amani, een Congolees netwerk van lokale organisaties. De resultaten van het onderzoek worden eind juni tijdens een conferentie in de regio besproken met lokale ambtenaren en bestuurders, het bedrijfsleven, de veiligheidssector, kleinschalige gouddelvers, handelaren en maatschappelijke organisaties.

Instortingsgevaar
In Ituri wonen ongeveer 4,5 miljoen mensen, waarvan ongeveer een achtste voor hun inkomen afhankelijk is van gouddelving. Tijdens de oorlog van tien jaar geleden exploiteerden rebellengroepen en milities een groot deel van de goudmijnen. Naar schatting 10.000 oud-strijders verdienen op deze manier nog steeds hun brood. Goud wordt meestal op eenvoudige wijze gewonnen, een manier die gepaard gaat met zware lichamelijke arbeid. Mannen en vrouwen dragen zakken van 60 tot 80 kilo erts op hun rug, verbrijzelen goud met simpele beitels en stampstokken, en dat alles vaak in onmogelijke omstandigheden: diep onder de grond in vochtige ruimtes, vaak met de voeten in het water, te weinig zuurstof en instortingsgevaar. Goud wordt deels met behulp van kwik uit erts verwerkt waarbij giftige dampen vrijkomen. Beschermende kleding ontbreekt.

Conflictmineralen
Tien procent van de goudopbrengst in Ituri komt ten bate van gewapende groepen. Voor dit deel kan met recht gesproken kan worden van ‘conflictmineralen’; voor de overige negentig procent is dit niet het geval. Daarin verschilt de situatie in Ituri van die in de Kivu’s, regio’s in het oosten van het land, waar nog steeds grotere en kleinere oorlogen woeden en waar sprake is van een zwaar gemilitariseerde omgeving.

Gouddelvers, handelaren en eigenaren van gouddelvingslocaties in Ituri die volgens het onderzoek geen ‘bloedmineralen’ produceren, hebben echter wel te maken met afpersing. Politie, militairen, ambtenaren en andere autoriteiten heffen zogenaamde belastingen bij mijnwerkers, transporteurs, investeerders en handelaren. Hoewel illegaal, is betaling onontkoombaar.

Grootindustrie
Nu het al een aantal jaren redelijk rustig en vredig is in Ituri, roert de grootindustrie zich. Enkele grote bedrijven, zoals het Zuid-Afrikaanse Anglo-Kilo Gold en Loncor, willen na een lange onderzoeksfase beginnen met de exploitatie van goud in de gebieden waarvoor zij een concessie hebben verkregen. Dit zou kunnen betekenen dat de kleine mijnwerkersbedrijfjes die nu op deze concessies werken, plaats moeten maken voor de grootindustrie. Waar momenteel 130.000 mensen hun inkomen verdienen met goudwinning, kunnen de industriële bedrijven waarschijnlijk niet meer dan een paar duizend lokale werkkrachten in dienst nemen (2 of 3% van het huidige aantal). De competitie tussen kleinschalige en grootschalige mijnbouw vormt daardoor een potentieel conflict in de nabije toekomst. Een goede, constructieve onderhandeling tussen kleinschalige mijnbouwers, de dorpen rond de goudwinninglocaties en de industriële investeerders is dan ook noodzakelijk.

Certificering
Een andere oplossing voor een gezondere goudsector in Ituri is certificering van goudwinningbedrijven. Het is mogelijk -en belangrijk- om certificering niet alleen op conflictmineralen toe te passen, maar ook op de kleinschalige mijnbouw en goudwinning. Idealiter concentreert de certificering zich op productie onder redelijke en schone arbeidsomstandigheden. De Internationale Conferentie voor de Grote Meren Regio (ICGLR) is zeer actief als het om certificering van mineralen gaat. Eind juni, tijdens de presentatie van het onderzoek in Ituri, onderzoeken IKV Pax Christi en Haki na Amani of initiatieven voor certificering zoals van ‘ Fairtrade and Fairmined’ of van de Duitse organisatie BGR ook interessant zou kunnen zijn voor de goudwinning in Ituri.

Natuurlijke hulpbronnen, conflict en mensenrechten, Afrika

Reageren? Praat mee op Facebook en Twitter.